شال بافی سیستان قسمت اول/سیده مائده موسوی

پیشینه دست بافته های بشری در تمدن به هزاره های پیش از تاریخ می رسد که روند شکل گیری وچگونگی دوام آن همانند سایر پدیده های صنعتی –هنری متاثر از فراز ونشیب های تاریخی بوده است.هم چنین شیوه تولید ونقش ونگاره های هر بافته ای خود منبع مهمی برای شناخت شرایط سیاسی،اقتصادی،اجتماعی واقلیمی جامعه ی تولید کننده ی آن به شمار می رود.

این دست بافته ها یکی از نیازهای اولیه بشر بوده که در طول دوره های مختلف تاریخ دارای فراز ونشیب شده است.دریافته های شهر سوخته با پیدایش قابل توجهی ابزار گوناگون بافندگی وریسندگی چوبی،گلی،سفالی و فلزی نشانگر وجود صنعت بافندگی درآن دوران بوده است.

با ورود سکاها به سیستان تحولی بزرگ در سیستان صورت گرفت.کمترین چیزی که میتوانیم بگوئیم این است که دست بافته های سیستان تحت تاثیر هنر سکاها قرار گرفته وتحولی عظیم یافت زیرا این قوم درقرنهای گذشته قالی،شال ونمد تولید می کرده اند.در نخستین نوشته های اسلامی، سیستان مکان تولید بهترین بافتهای ابریشمی وپشمی توصیف شده است.آثارباستان شناسی نشان از رونق سیستان در دوره اشکانی وساسانی دارد که در این دو دوره یکی از بالاترین ارقام مالیات را می پرداخته است یعنی سیستان از آباد ترین وپرتولید ترین نقاط ایران بوده اگرچه از این دو دوره دست بافته های سیستانی به دست نیامده اما شهرت بافته های سیستان در این دوران نشان از یک هنر پر سابقه وکهن دارد.

شال سیستان دارای نقوش هندسی فوق العاده ای است که به انها مهر گفته می شود.نقوشی که بیانگر تفکر کاملا خلاق وانتزاعی با نگاهی کاملا مدرن وخاص به طبیعت.

 

موارد کاربری شال:زیر انداز،پشتی،سفره های ارد ونان،خورجین و...

و هم چنین برای تزئین ان از صدف،منگوله های رنگی،سنگهای زینتی و...استفاده می کردند.